Websites over gezondheid schieten als paddenstoelen uit de grond, opgezet door zelfstandige zorgverleners, zorginstellingen of medische informatieplatforms. In Frankrijk moet elk van deze websites wettelijke informatie vermelden die voldoet aan de wet op het vertrouwen in de digitale economie. Voor patiënten zijn deze paar regels, die vaak onderaan de pagina staan, de enige manier om te achterhalen wie er werkelijk achter online gezondheidsinformatie zit.
Identiteit van de exploitant: wat patiënten op een gezondheidssite kunnen controleren
De eerste informatie die u in de wettelijke vermeldingen van een gezondheidssite moet zoeken, is de volledige identiteit van de uitgever. Voor een zelfstandig zorgverlener omvat dit diens voor- en achternaam, praktijkadres en registratienummer bij het bevoegde beroepsregister (de Orde van Artsen, de Orde van Apothekers of de Orde van Tandartsen).
Dit registratienummer is een concreet aanknopingspunt. Patiënten kunnen het vergelijken met het online register van de betreffende beroepsorde om na te gaan of de zorgverlener daadwerkelijk werkzaam is en over de kwalificaties beschikt die op de website worden vermeld. Ontbreekt dit nummer, dan is voorzichtigheid geboden.
Voor een bedrijf of vereniging moeten de wettelijke vermeldingen de officiële naam, het vestigingsadres, het registratienummer (RCS of RNA) en de naam van de verantwoordelijke uitgever bevatten. Een gezondheidssite die door een bedrijf wordt beheerd en deze informatie niet vermeldt, handelt buiten het wettelijke kader. Zo vermeldt de wettelijke informatie van Résolution Santé deze gegevens overzichtelijk, zodat snel duidelijk is welke entiteit verantwoordelijk is voor de gepubliceerde inhoud.
Hosting van gezondheidsgegevens: een specifieke wettelijke verplichting
De naam en contactgegevens van de hostingprovider behoren tot de verplichte vermeldingen. Op een gezondheidssite is deze informatie extra belangrijk zodra er persoonsgegevens van patiënten worden verzameld of opgeslagen.
De Franse regelgeving schrijft voor dat persoonsgegevens over gezondheid worden gehost door een HDS-gecertificeerde dienstverlener (Hébergeur de Données de Santé). Deze certificering, afgegeven door een geaccrediteerde instantie, garandeert een technisch en organisatorisch beveiligingsniveau dat past bij de gevoeligheid van deze informatie. De AVG rekent gezondheidsgegevens tot de bijzondere categorieën persoonsgegevens. De verwerking ervan is in principe verboden, behalve in specifieke gevallen, zoals zorgverlening of uitdrukkelijke toestemming.
Een oplettende patiënt kan dus in de wettelijke vermeldingen controleren of de hostingprovider wordt genoemd en, indien van toepassing, nagaan of deze HDS-gecertificeerd is. Biedt de website een formulier voor het maken van afspraken, een patiëntenportaal of een andere functie waarbij medische informatie moet worden ingevuld, dan is het ontbreken van een vermelding van een gecertificeerde hostingprovider een waarschuwingssignaal.
Contactformulieren en gegevensverzameling
Een vaak over het hoofd gezien punt betreft de contactformulieren op websites van zorgverleners. De Conseil national de l’Ordre des médecins en de CNIL benadrukken dat deze formulieren patiënten niet mogen aanmoedigen om de reden voor hun consult of hun symptomen te vermelden. Het verzamelen van dergelijke informatie via een onbeveiligd webformulier kan ertoe leiden dat de zorgverlener de regelgeving overtreedt.
De wettelijke vermeldingen of het bijbehorende privacybeleid moeten aangeven welke gegevens worden verzameld, met welk doel en op welke rechtsgrond. Ontbreekt deze informatie, dan heeft de patiënt geen enkele garantie over wat er met de verstrekte gegevens gebeurt.
Wettelijke vermeldingen en medische beroepsethiek: regels voor websites van artsen
De beroepsethische regels voegen extra vereisten toe aan de gebruikelijke wettelijke vermeldingen. De Conseil national de l’Ordre des médecins stelt richtlijnen op voor de online aanwezigheid van zorgverleners, als aanvulling op de algemene wettelijke verplichtingen.
Het uitgangspunt blijft dat elke vorm van reclame verboden is. Een artsenwebsite moet informeren, niet promoten. De wettelijke vermeldingen dragen bij aan die transparantie door de arts duidelijk te identificeren en eraan te herinneren dat de inhoud geen vervanging is voor een consult. Ook de Haute Autorité de Santé houdt toezicht op de naleving van de regels voor online communicatiemiddelen, met name tijdens audits van zorginstellingen.
- De naam van de arts, diens specialisme en registratienummer bij de beroepsorde moeten duidelijk zichtbaar zijn, niet alleen in de wettelijke vermeldingen maar ook op de homepage of de presentatiepagina van de website.
- Gepubliceerde medische inhoud mag geen patiëntgetuigenissen met een promotioneel doel bevatten en mag geen vergelijkingen met andere zorgverleners maken.
- Vermelde tarieven moeten voldoen aan de geldende wettelijke bepalingen voor prijsinformatie over medische handelingen.
Dat er in Frankrijk geen officieel keurmerk bestaat voor artsenwebsites, betekent niet dat er geen sancties kunnen volgen. De CNOM heeft disciplinaire bevoegdheden en kan optreden als een website de beroepsethische richtlijnen schendt.
Klachtrecht en contact: bij wie kunt u terecht als er iets misgaat?
De wettelijke vermeldingen van een gezondheidssite moeten bezoekers een concrete manier bieden om contact op te nemen met de uitgever. Een postadres, e-mailadres of speciaal contactformulier: er moet minstens één rechtstreeks communicatiekanaal beschikbaar zijn.
Op het gebied van gegevensbescherming moet de website de contactgegevens vermelden van de functionaris voor gegevensbescherming (DPO), als die is aangesteld, of van de verwerkingsverantwoordelijke. Patiënten hebben het recht om hun persoonsgegevens in te zien, te laten corrigeren of te laten verwijderen. De wettelijke vermeldingen of het privacybeleid moeten dit recht benoemen en uitleggen hoe patiënten hiervan gebruik kunnen maken.
- Bij een geschil over medische inhoud of beroepsethiek kan de patiënt een klacht indienen bij de beroepsorde van de betreffende zorgverlener.
- Bij een overtreding met betrekking tot persoonsgegevens kan een klacht worden ingediend bij de CNIL.
- Bij een commercieel geschil (aankoop van gezondheidsproducten online, abonnement) zijn de bevoegde rechtbanken de rechtbanken die worden vermeld in de algemene verkoopvoorwaarden, die verplicht op de website beschikbaar moeten zijn.
Het vermelden van de mogelijkheden om een klacht in te dienen is geen loze formaliteit. Het laat zien dat de website zich aan een betrouwbaar kader houdt. Een gezondheidssite die deze informatie weglaat, ontneemt patiënten elk middel om op te treden bij problemen, zoals misleidende inhoud, een datalek of een weigering om een verzoek tot inzage te behandelen.
Voordat u advies van een gezondheidssite opvolgt of er persoonsgegevens deelt, kunt u met een paar seconden op de pagina met wettelijke vermeldingen al zien of de uitgever herkenbaar en verantwoordelijk is, of dat de website ondoorzichtig blijft. Deze controle is voor patiënten online de eenvoudigste en betrouwbaarste stap.
